III Podlaskie Spotkania Psychoterapeutyczne.
„Wokół neuroróżnorodności – aspekty relacji w pracy terapeutycznej w różnych modalnościach”
Oddział Podlaski Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego
Oddział Terenowy Polskiego Towarzystwa Psychologicznego w Białymstoku
Wydarzenie współfinansowane jest przez Miasto Białystok
PROGRAM:
9.00 – 9.15 Rozpoczęcie konferencji
9.15 – 10.00 Wykład „Mózg bez maski. Neurobiologia, płeć i wyzwania współczesnej diagnozy” – dr hab. n. med. Agnieszka Kułak-Bejda psychiatra.
Podczas wykładu, z perspektywy lekarza psychiatry, przybliżone zostaną kwestie:
– jak odmienna łączność funkcjonalna mózgu wpływa na budowanie relacji w gabinecie terapeutycznym,
-czym charakteryzuje się kobiecy fenotyp ADHD i autyzmu oraz dlaczego zjawisko kamuflażu (maskowania) jest tak kosztowne emocjonalnie,
-gdzie w dobie internetowych autodiagnoz kończy się cecha neurorozwojowa oraz jak rzetelna diagnoza lekarska może wspierać, a nie zamykać proces psychoterapii.
10.00-10.30 Dyskusja
10.30-11.00 Przerwa
11.00 -11.45 Wykład „Między strukturą a relacją. Integracyjne podejście do terapii osób neuroróżnorodnych” dr Armen Mekhakyan, psychoterapeuta PTTPB
Wystąpienie będzie próbą pokazania integracyjnego rozumienia procesu terapeutycznego w pracy z osobami neuroróżnorodnymi. Na podstawie dwóch procesów terapeutycznych dorosłych pacjentów autor podejmie refleksję nad znaczeniem relacji terapeutycznej, mentalizowania oraz dyscypliny myślenia terapeutycznego w różnicowaniu trudności wynikających z neuroróżnorodności i organizacji osobowości. Wykład będzie dotyczył także znaczenia struktury procesu terapeutycznego, przebiegu sesji oraz elastycznego korzystania z różnych modalności terapeutycznych w zależności od sposobu funkcjonowania pacjenta.
11.45 -12.15 Dyskusja
12.15 – 13.15 Przerwa obiadowa (na miejscu)
13.15 – 14.00 Wykład „Złożyć swój obraz (Ego)” – Agnieszka Mudrewicz, psychoterapeutka psychoanalityczna o pracy z młodym dorosłym.
„Autystyczna część w każdym z nas tęskni za pewnością, wolnością od wątpliwości, wiedzą absolutną, niczym nie zmąconym spokojem. Trudny fakt, iż jest to niemożliwe, jest niczym ostra skała, o którą rozbija się rozwój psychiczny pacjentów. Płynąca stąd uraza okaleczyła ich emocjonalny i poznawczy rozwój” (za F. Tustin). Lęk, w tym przed dezintegracją (rozpadem), może być tak intensywny, że prowadzi do wzrostu wymagań superego, uruchomieniu obron i silnych projekcjach przeżywanych stanów. Phil Mollon podkreśla w swojej książce „Rozpadające się self” wagę wczesnego rozpoznania, a co za tym idzie zapobiegnięcia zmagań i takiej pracy psychoterapeutycznej, w której pochylony nad podmiotem obiekt (terapeuta) pomaga budować ego pacjenta.
Psychoterapia młodej osoby dorosłej, neuroatypowej którą chcę przedstawić to proces 4-letniego rozpoznawania siebie, w którym budowanie obrazu spójnego ego wymagało od pacjentki wyjścia z „mrocznego miejsca”schronienia, zaufania (osłabienia obron), rezygnowania z reakcji unikania, a od terapeutki pomieszczania lęku, dezorientacji, niemożności myślenia. Jej sposób badania i rozumienia rzeczywistości wymagał i wymaga ode mnie wiedzy o neuroróżnorodności oraz łączenia pracy psychoanalitycznej z psychoedukacyjną. Wyobraźnia (praca również w nieświadomości – snami) oraz talent plastyczny (prace malarskie i graficzne) stały się obiektami przejściowymi (Winnicott), dzięki którym pacjentka mogła wyrażać swój sposób myślenia i rozumienia rzeczywistości zewnętrznej pokazując proces zachodzący w rzeczywistości wewnętrznej.
14.00 -14.30 Dyskusja.
14.30 – 14.45 Przerwa
14.45 – 15.30 Wykład „O rozkwitaniu szczególnych umysłów: terapia systemowa jako forma wzmacniania kompetencji w rodzinach dzieci z diagnozą spektrum autyzmu” – dr Szymon Chrząstowski
Rodziny stanowią środowisko, w którym umysł dziecka ma szansę rozkwitnąć, wykorzystując dany mu potencjał. Działania terapeutyczne mogą mieć na celu zapewnienie maksymalnie korzystnego kontekstu rozwojowego dla dzieci z diagnozą ASD. Szacuje się, że w 2021 roku około 1 na 127 osób na świecie miało diagnozę spektrum autyzmu, co stanowi wyraźny wzrost w porównaniu z wcześniejszymi danymi (Santomauro et al., 2024). Zarówno specjaliści zdrowia psychicznego, jak i pacjenci oraz ich rodziny dysponują coraz większą wiedzą na temat zaburzeń neurorozwojowych, co rodzi potrzebę poszukiwania efektywnych form pomocy psychologicznej dla tej grupy osób. Jednocześnie neurorozwojowy charakter tych zaburzeń bywa niesłusznie traktowany jako argument za ograniczaniem terapii rodzin do psychoedukacji.
Podczas wykładu zostanie omówione podejście SAFE — Systemic Autism-related Family Enabling, krótkoterminowe podejście psychoterapeutyczne przeznaczone dla rodzin dzieci z diagnozą spektrum autyzmu. SAFE zostało stworzone w Wielkiej Brytanii, a jego autorami są prof. Rudi Dallos i dr Rebecca Stancer. SAFE integruje terapię systemową, teorię przywiązania, terapię narracyjną, terapię wielorodzinną oraz metody pracy dostosowane do potrzeb dzieci z autyzmem. Główne cele programu obejmują poprawę komunikacji, rozwijanie refleksyjności rodziców, rozpoznawanie wzorców interakcji podtrzymujących trudności oraz budowanie bardziej złożonych narracji o dziecku i rodzinie, które nie są zdominowane przez diagnozę. Efektywność tego programu została potwierdzona empirycznie.
W trakcie wykładu omówiona zostanie struktura programu SAFE, obejmująca sesje wielorodzinne i jednorodzinne. Przedstawione zostaną także najważniejsze techniki terapeutyczne, takie jak śledzenie cyrkularności, krąg ufności, eksternalizacja autyzmu, Self-Autism Mapping, wykorzystywanie szczególnych zainteresowań dziecka, czy rzeźba z guzików.
15.30-16.00 Dyskusja.
16.00 – 16.15 Zakończenie konferencji







